งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติปีนี้ มีหนังสือที่หนอนวรรณกรรม
ตัวจริงไม่ควรพลาดอยู่เล่มหนึ่ง คือ ดอนกิโฆเต้ แห่ง ลามันช่า
ของสำนักพิมพ์ผีเสื้อ แปลมาจากต้นฉบับภาษาสเปน ถือเป็น
วรรณกรรมชิ้นเอกของโลก เป็นเรื่องแต่งในรูปแบบนวนิยาย
อย่างที่เรารู้จักกันในทุกวันนี้เรื่องแรกๆของโลก เป็นต้นแบบ
ของนิยายสมัยใหม่
คงจะมีคนไทยไม่กี่คนที่ได้อ่านต้นฉบับเต็มเพราะเขียนขึ้น
ในภาษาสเปน ส่วนในฉบับภาษาอังกฤษอาจจะมีคนไทยอ่าน
มากขึ้นมาอีกหน่อย แต่ก็คงไม่มากนัก เพราะเล่มหนาพอสมควร
อย่างที่ผมเคยซื้อมาอ่านตั้งแต่เมื่อยี่สิบกว่าปีก่อนแต่ไม่จบ
แต่ไม่เป็นปัญหาหรอกครับเพราะ อันที่จริง ดอนกิโฆเต้นั้น
เป็นที่รู้จักกันมานมนานแล้วในหมู่นักอ่าน ส่วนหนึ่งเพราะ
ความเป็นวรรณกรรมชิ้นเอกที่ยกย่องกันไปทั่วโลก จึงมีการ
นำมาพูดถึงกันอยู่เนืองๆ คุณค่าที่แท้จริงของดอนกิโฆเต้อยู่
ที่เนื้อหาสาระคือการมุ่งมั่นต่อสู้เพื่ออุดมคติโดยไม่ย่อท้อ ด้วย
การเล่าเรื่องเชิงเสียดสียั่วล้อไปตลอดทั้งเรื่อง อ่านเอาสนุก
กันไปเฉยๆก็ได้ เพราะนิยายเล่มนี้ยุคแรกๆจนถึงก่อน
การปฏิวัติฝรั่งเศสถูกตีความเป็นเพียงนิยายตลกขบขัน
เล่มหนึ่งเท่านั้น
ตัวผมเองก็รู้จักกับดอนกิโฆเต้มาตั้งแต่ยังเด็กๆ จำได้
้ว่าอ่านเอาจากนิตยสารชัยพฤกษ์ ซึ่งเป็นฉบับซิมปลิฟายด์
หรือ ฉบับย่อให้อ่านง่าย
ตอนเด็กๆที่อ่านนั้นอ่านไปก็ขำไปกับอัศวินเพี้ยนที่สู้
กับอะไรไม่รู้ แต่ก็ยังสู้อยู่นั่นจนวาระสุดท้ายของชีวิต
สมัยนั้นเรียกกันว่า ดอน กิโยเต้ สมัยหลังๆก็มีคนบอกว่า
มันต้อง ดอน กิโฮเต้ ตอนนี้เป็น ดอนกิโฆเต้ ไปแล้ว
แบบหลังสุดนี้คงตรงกับสำเนียงสเปน
ถัดมาในช่วงเข้าวัยรุ่น จำได้ว่า หนังเรื่อง แมน ออฟ ลา
มันชา สร้างขึ้นมาจากนิยายเรื่องนี้ เข้ามาฉายในเมืองไทย
มีดาราเจ้าบทบาทอย่าง ปีเตอร์ โอทูล มาเป็นพระเอก ส่วน
นางเอก ก็ โซเฟีย ลอเรนซ์ แต่ผมเป็นเด็กต่างจังหวัดเลย
ไม่มีโอกาสดู
แมน ออฟ ลา มันชา นี่มีอีกชื่อหนึ่งเป็นภาษาอังกฤษที่
เขาเรียกกันว่า ดิ อิมพอสสิเบิ้ล ดรีม ฟังดูทำร้ายนักอุดมคติ
ไปเล็กน้อย แต่ก็ต้องยอมรับว่าบางทีมันก็เป็นความจริงที่
เจ็บปวดอยู่เหมือนกัน ยกตัวอยางเช่นการต่อสู้เพื่อสิทธิที่
เท่าเทียมกันของมนุษย์ที่สู้กันมาเป็นพันๆปี จนถึงวันนี้ก็
ยังไม่คืบไปถึงไหน
ดอนกิโฆเต้กลับชาติมาเกิดหลายทีแล้วก็ยังต้องยืนถือ
หอกประจัญหน้ากับโรงสีกังหันลมอยู่ทุกชาติไป
แต่โลกก็ยังจำเป็นต้องมีคนอย่าง ดอนกิโฆเต้ อยู่นั่นเอง
อีกครั้งหนึ่งที่ ดอนกิโฆเต้ กลับมามีชีวิตชีวิตสำหรับคนไทย
ก็คือเมื่อราวสักยี่สิบปีก่อน คนเก่าๆจากกลุ่มละครพระจันทร์
เสี้ยวกลับมารวมตัวกันในนามกลุ่มละครสองแปด นำมาทำเป็น
ละครเวทีในชื่อ "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่" เป็นละครเพลงที่ดังกระหึ่ม
เชียวละครับตอนนั้น ยังจำได้ว่าพระเอกที่เล่นในละครตอนนั้น
มีสองคน คือ จรัล มโนเพชร สลับรอบกันกับศรัญญู วงศ์กระจ่าง
ส่วนนางเอกที่ผมจำได้คือ นรินทร ณ บางช้าง
ได้ดูละครก็ได้รับทั้งรสชาติและสาระไปพร้อมๆกัน บีบคั้น
หัวใจยิ่งสำหรับนักสู้เพื่ออุดมคติทั้งหลาย ดูจบแล้วต้องไปนั่ง
ขบว่าจะเลือกระหว่างการต่อสู้เพื่อความใฝ่ฝันอันยิ่งใหญ่ที่จะ
เปลี่ยนแปลงโลกให้เป็นไปตามอุดมคติ หรือจะยอมอยู่กับ
ความจริงของโลกอันทุเรศทุรังไปวันๆโดยไม่ต้องไปคิด
เปลี่ยนแปลงอะไร
ดอนกิโฆเต้ ออฟ ลามันชา จากต้นฉบับภาษาสเปนเมื่อ
กลายมาเป็นฉบับภาษาไทยให้คนไทยอ่าน สำนวนแปลออก
จะโบราณไปหน่อย แต่ก็ไม่น่าจะปล่อยผ่านไปได้ ช่วยกัน
ซื้อช่วยกันอ่าน จะได้มีคนทำหนังสือดีๆมาให้เราอ่านกันอีก
ขอปิดท้ายต้อนรับงานสัปดาห์หนังสือปีนี้ด้วยการแนะนำ
ให้ซื้ออีกเล่มของ "เทพศิริ สุขโสภา" ซึ่งใช้เวลาเก็บข้อมูล
กว่ายี่สิบปีกว่าจะมาเป็น "ร่างพระร่วง" นวนิยายเล่มใหม่
เอี่ยมของ "เทพศิริ" ที่เอาขึ้นชั้นวางเทียบกับวรรณกรรม
ชิ้นเอกของโลกเล่มอื่นๆได้สบายมาก เล่มนี้ของสำนักพิมพ์
มติชนเรานี่เอง
)
