นั่งละเลียดหนังสืออยู่เล่มหนึ่ง เพิ่งจะเดินหน้าไปได้ไม่เท่าไหร่ แต่ก็สนุกดี หนังสือชื่อ กล้วย : ชะตากรรมของผลไม้ที่เปลี่ยนแปลงโลก (Banana : The Fate of the Fruit That Change the World โดย Dan Koeppel) ฉบับพากย์ไทยยังไม่มีนะครับ ไม่ต้องไปคอยมองหา

เป็นหนังสือที่ พอล ครุกแมน นักเศรษศาสตร์รางวัลโนเบลคนลาสุดแนะนำให้ "อ่าน" 

แค่ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่ากล้วยไม่ใช่เรื่องกล้วยๆ หนังสือเล่มนี้สืบสาวความเป็นมาของกล้วยไปในประวัติศาสตร์ หรือว่าที่จริงก่อนยุคประวัติศาสตร์อีก

เขาบอกว่าเบาะแสของกล้วยนั้นปรากฏอยู่ในตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับ อดัมกับอีฟนั่นละครับ ในตำนานว่าสองคนนี้กินแอปเปิ้ล ผลไม้ต้องห้ามเข้าไป แล้วเกิดความอายต่อความเปล่าเปลือยของตนก็เลยไปเอาใบมะเดื่อมาปิด

คำว่าแอปเปิ้ลนั้นที่จริงแล้วเริ่มมาปรากฏในไบเบิ้ลยุคหลังๆ แต่เมื่อสืบค้นไปจนถึงไบเบิ้ลฉบับแรกๆในภาษาละติน (ฉบับกูเทนเบิร์กที่เก่าแก่ที่สุด) มันไม่ได้เรียกว่าแอปเปิ้ล แต่ผลไม้ที่อดัมกับอีฟกินนี้ในไบเบิ้ลภาษาฮิบบรู หรือในพันธสัญญาเกาใช้คำที่มีความหมายถึงผลไม้ ซึ่งคำนี้เองบางครั้งก็หมายถึงกล้วย

จากการสืบสาวราวเรื่องเข้าไปในหลายแง่หลายมุมแล้ว คอพเพล บอกว่า กล้วยต่างหากที่อดัมกับอีฟ กิน และใบที่เอามาปิดร่างกายก็ไม่ใช่ใบมะเดื่อ แต่น่าจะเป็นใบกล้วย เพราะใบมะเดื่อแทบจะปิดอะไรไม่ได้ ขณะที่กล้วยนั้นนับแต่โบราณกาลมาจนถึงปัจจุบันก็ยังใช้เป็นเครื่องนุ่งห่ม เป็นเชือก กันอยู่

และมันก็ถูกเข้าใจผลิตมาตลอด กระทั่งเมื่ออเลกซานเดอร์มหาราชไปถึงอินเดีย ได้ลิ้มรสมันและบรรยายภาพมันออกมาที่ใครฟังก็นึกถึงกล้วย แต่อเลกซานเดอร์ก็ยังคิดว่ามันเป็นมะเดื่อ ความเข้าใจผิดนี้มีมาตลอดประวัติศาสตร์เลยทีเดียว

ที่สำคัญในแง่ของกล้วยเอง  เป็นผลไม้ที่มีกระจายอยู่ทั่วโลก ต่างจากแอปเปิ้ลที่มีเฉพาะถิ่น และจากการขุดค้นทางโบราณคดีนั้น พบว่ากล้วยถูกนำมาปลูกเป็นสวนมาตั้งแต่เมื่อเจ็ดพันปีมาแล้ว

นั่นหมายความว่าสมมติฐานประกอบหลักฐานการค้นพบเหล่านี้ สรุปว่า กล้วยคือผลไม้ที่กลายเป็นอาหารชนิดแรกๆที่มนุษย์ปลูก และเพราะกล้วยนี่เองที่ทำให้เกิดชุมชนและสังคมเกษตรกรรมขึ้นมาในโลกเป็นครั้งแรก

นอกจากกล้วยจะเป็นอาหารชนิดแรกที่มนุษย์ลงมือเพาะปลูกแล้ว ต่อมามันยังกลายเป็นผลไม้ที่คนกินมากที่สุดในโลก จะเป็นรองก็เฉพาะพวกที่ไม่ใช่ผลไม้คือข้าวเจ้า ข้าวสาลี และมัน เท่านั้น

ฝรั่งอเมริกันเริ่มรู้จักกินกล้วยครั้งแรกไม่กี่ร้อยปีมานี้ แต่ครั้งแรกที่กล้วยถูกนำเข้าจากเมริกาใต้ไปยังอเมริกาในเชิงพาณิชย์ มันใช้เวลาแค่ยี่สิบปีก็แซงแอปเปิ้ลขึ้นไปเป็นอันดับหนึ่งของผลไม้ที่คนอเมริกันกินมากที่สุด

กระบวนการที่กล้วยกลายเป็นผลไม้เชิงพาณิชย์นี้นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงมากมายหลายอย่าง รวมทั้งโศกนาฏกรรมทางการเมืองด้วย ....

ขอเวลาไปอ่านต่อก่อนนะครับ

อยากรู้ว่ากล้วยเปลี่ยนแปลงโลกอย่างไรเหมือนกัน